Tăng cường cảnh giác, phòng chống tội phạm lừa đảo trên không gian mạng
Tăng cường cảnh giác, phòng chống tội phạm lừa đảo trên không gian mạng
Trong những năm gần đây, đặc biệt từ năm 2024 đến nay, tình hình tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng tại các xã thuộc thẩm quyền kiểm sát của Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 3 – Hưng Yên có chiều hướng gia tăng mạnh, diễn biến hết sức phức tạp với nhiều thủ đoạn mới, tinh vi, gây thiệt hại nghiêm trọng cho người dân. Dù các cơ quan chức năng và phương tiện truyền thông đã liên tục cảnh báo, song nhiều người vẫn sập bẫy bởi sự chủ quan, thiếu hiểu biết hoặc do đối tượng lợi dụng sự cả tin của nạn nhân.
1. Thực trạng tình hình tội phạm lừa đảo mạng
Theo thống kê từ Cơ quan Cảnh sát điều tra – Công an tỉnh Hưng Yên, chỉ trong giai đoạn từ 01/01/2024 đến 31/10/2025, lực lượng chức năng đã thụ lý và giải quyết 12 nguồn tin về tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng, đồng thời phục hồi điều tra 05 vụ việc cũ. Con số này phản ánh mức độ gia tăng nhanh chóng của loại tội phạm nguy hiểm, có tổ chức, hoạt động xuyên biên giới.
Hầu hết các vụ việc đều không xác định được đối tượng, bởi thủ phạm sử dụng công nghệ cao, tài khoản mạo danh, sim rác, chuyển tiền lòng vòng qua nhiều tài khoản trung gian và rút tiền tại nước ngoài chỉ trong thời gian rất ngắn. Điều này gây khó khăn lớn cho công tác điều tra và thu hồi tài sản cho người dân.
Nhiều vụ việc trên địa bàn gây thiệt hại rất lớn:
Bà Phạm Thị Nhung (xã Việt Tiến) bị đối tượng giả danh Công an Hà Nội lừa chuyển 220 triệu đồng.
Chị Đỗ Thị Phương (xã Châu Ninh) bị lừa mua hàng online qua đường link giả mạo, mất 334 triệu đồng.
Anh Nguyễn Như Ngọc (xã Nghĩa Dân) bị dụ cung cấp mã OTP, bị chiếm đoạt 130 triệu đồng.
Chị Đoàn Thị Linh (xã Đức Hợp) bị lừa làm “việc làm online” và mất 44,7 triệu đồng.
Chị Trần Thị Duyên (xã Khoái Châu) bị hack tài khoản Facebook người thân, mất 34 triệu đồng.
Chị Nguyễn Thị Tuyết (xã Châu Ninh) bị lừa làm hồ sơ xuất khẩu lao động, cài phần mềm độc hại và mất 105 triệu đồng.
Những vụ việc trên chỉ là phần nhỏ trong nhiều trường hợp mà người dân mắc phải. Điểm chung là các đối tượng hoạt động rất tinh vi, đánh vào tâm lý nhẹ dạ, hám lợi hoặc lo sợ của nạn nhân để chiếm đoạt tài sản.
2. Thủ đoạn phạm tội ngày càng tinh vi, khó lường
Qua công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 3 nhận thấy tội phạm lừa đảo qua mạng sử dụng 5 phương thức phổ biến sau:
(1) Giả danh cơ quan pháp luật
Đối tượng tự xưng Cơ quan công an, Viện kiểm sát, Tòa án… đe dọa nạn nhân liên quan vụ án rửa tiền, ma túy, yêu cầu chuyển tiền để “xác minh”. Đây là thủ đoạn nguy hiểm vì đánh vào tâm lý lo sợ của người dân.
(2) Lừa đảo mua bán online, thanh toán qua link giả
Các đối tượng lập trang web giả mạo thương hiệu lớn, gửi đường link thanh toán, yêu cầu chuyển khoản trước hoặc chiếm đoạt mã OTP của người dùng.
(3) Chiếm quyền tài khoản mạng xã hội để mượn tiền
Tội phạm hack Facebook, Zalo của người dân rồi nhắn tin cho bạn bè, người thân mượn tiền gấp, chuyển khoản ngay.
(4) Giả người nước ngoài gửi quà giá trị
Chúng tạo mối quan hệ tình cảm, hứa gửi quà đắt tiền rồi có người giả danh “hải quan” gọi yêu cầu nộp phí để nhận quà; khi nạn nhân chuyển tiền lập tức chặn liên lạc.
(5) Mua thông tin cá nhân – làm sim giả rút tiền
Đối tượng mua dữ liệu cá nhân trên mạng xã hội, làm giả giấy tờ để đăng ký lại sim điện thoại, từ đó nhận mã OTP và vay tiền hoặc rút tiền trong tài khoản của nạn nhân.
Các thủ đoạn trên đều được chuẩn bị kỹ lưỡng, có sự phối hợp của nhiều đối tượng và sử dụng công nghệ cao khiến người dân rất khó nhận biết.
3. Khuyến cáo quan trọng dành cho người dân
- Để chủ động phòng ngừa, hạn chế tối đa thiệt hại do tội phạm lừa đảo trên mạng gây ra, Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 3 – Hưng Yên khuyến cáo:
- Không cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin ngân hàng cho bất kỳ ai.
- Cơ quan công an, viện kiểm sát, tòa án không bao giờ yêu cầu chuyển tiền qua điện thoại.
- Tuyệt đối không nhấp vào đường link lạ, không tải file .apk, .exe, .zip. Đây là tệp có thể chứa phần mềm độc hại, chiếm quyền điều khiển điện thoại.
- Luôn xác minh khi nhận tin nhắn vay tiền từ người quen. Gọi điện/video trực tiếp, không chuyển tiền khi chưa xác minh.
- Chỉ giao dịch trên trang web/tài khoản chính thức. Ưu tiên các kênh có “tick xanh” hoặc có đường link rõ ràng, uy tín.
- Không tin vào quà tặng từ người lạ, quà từ nước ngoài. Các khoản “phí hải quan”, “phí vận chuyển” đều là chiêu trò lừa đảo.
- Không chia sẻ quá nhiều thông tin cá nhân lên mạng xã hội
- Hạn chế đăng số điện thoại, hình căn cước công dân, số tài khoản ngân hàng.
- Báo ngay cho cơ quan chức năng, khi phát hiện mình bị lừa hoặc có dấu hiệu nghi ngờ, người dân cần báo ngay cho: Công an xã; Đường dây nóng của ngân hàng hoặc trực tiếp cơ quan chức năng gần nhất
- Sự chủ động của người dân sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại và hỗ trợ công tác điều tra.
Tội phạm lừa đảo trên không gian mạng đang trở thành vấn nạn nghiêm trọng, gây ảnh hưởng lớn đến đời sống, kinh tế và trật tự an toàn xã hội. Các đối tượng lừa đảo ngày càng tinh vi, sử dụng công nghệ cao và lợi dụng sự sơ hở, cả tin của người dân để chiếm đoạt tài sản. Vì vậy, mỗi người dân cần trang bị kiến thức, nâng cao cảnh giác, không chia sẻ thông tin cá nhân bừa bãi và chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng trong công tác phòng chống tội phạm. Việc phòng ngừa chỉ hiệu quả khi người dân thực sự hiểu biết và chủ động bảo vệ mình.
Phòng Văn hoá - Xã hội
